Διεγχειρητική Νευροδιέγερση - Γεώργιος Ψυχογιός

Διεγχειρητική νευροδιέγερση / νευροπαρακολούθηση στη Θυρεοειδεκτομή

Η προστασία του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου κατά τη διάρκεια της Xειρουργικής του θυρεοειδούς αποτελεί έναν από τους βασικότερους στόχους για κάθε χειρουργό, ωστε να διατηρηθεί ακέραιη η φωνή του ασθενή. Η τεχνολογία της διεγχειρητικής νευροδιέγερσης (γνωστή και ως νευροπαρακολούθηση) προσφέρει ένα πολύτιμο εργαλείο που ενισχύει την ασφάλεια της επέμβασης, χωρίς να αντικαθιστά τη δεξιοτεχνία του χειρουργού.

Παρότι η τεχνολογία αυτή είναι διαθέσιμη εδώ και χρόνια, δεν θεωρείται αυτονόητη σε όλα τα νοσοκομεία. Όταν διορίστηκα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων το 2019, χρειάστηκε ιδιαίτερη προσπάθεια για να πειστεί η τότε διοίκηση για την αξία της. Σήμερα, χάρη σε εκείνη την πρωτοβουλία, η νευροπαρακολούθηση χρησιμοποιείται συστηματικά από όλους τους χειρουργούς του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου, τόσο για τη θυρεοειδεκτομή όσο και για την παρωτιδεκτομή, την υπογναθεκτομή και τον τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό

Πώς λειτουργεί η νευροπαρακολούθηση;

Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην τοποθέτηση ειδικών ηλεκτροδίων —συνήθως μέσω ενός ειδικού σωλήνα διασωληνωσης— τα οποία καταγράφουν την παραμικρή κίνηση των φωνητικών χορδών όταν διεγείρουμε το νεύρο. Η καταγραφή γίνεται τόσο οπτικά όσο και ηχητικά, επιτρέποντάς μας να επιβεβαιώσουμε σε πραγματικό χρόνο ότι το νεύρο ανταποκρίνεται φυσιολογικά και οι φωνητικές χορδες λειτουργούν.

Η τεχνολογία αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις ανατομικών παραλλαγών, όπου το παλίνδρομο νεύρο παρουσιάζει ασυνήθιστη πορεία και είναι πιο επιρρεπές σε τραυματισμό. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η χρήση της νευροδιέγερσης μάς παρέχει κρίσιμες πληροφορίες που καθοδηγούν τις κινήσεις μας με μεγαλύτερη ακρίβεια και ασφάλεια.

Τι λέει η διεθνής βιβλιογραφία;

Αν και υπάρχει συζήτηση στη βιβλιογραφία σχετικά με την απόλυτη αποτελεσματικότητα της μεθόδου, το συμπέρασμα είναι σαφές: Η προσεκτική αναγνώριση και παρασκευή του νεύρου με τη βοήθεια της νευροπαρακολούθησης αποτελεί σήμερα το “gold standard” για την πρόληψη τραυματισμών. Η νευροπαρακολούθηση δεν υποκαθιστά τη σωστή χειρουργική τεχνική —την ενισχύει.

Η δική μας χειρουργική προσέγγιση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, εντοπίζουμε πρώτα το πνευμονογαστρικό νεύρο (το οποίο έχει σταθερή ανατομική θέση), και το διεγείρουμε για να διασφαλισουμε ότι το σύστημα καταγραφής λειτουργεί σωστά. Στη συνέχεια αναζητούμε το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο και προχωρούμε με την προσεκτική απελευθρερωση και προστασια του. Μετά την ολοκλήρωση της αφαίρεσης του λοβού, η επαναδιέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου μάς διαβεβαιώνει ότι η φωνητική χορδή εχει κινητικότητα και μπορούμε με ασφάλεια να προχωρήσουμε στο δευτερο λοβό του θυρεοειδη.

Continuous Vagal Stimulation (C-IONM)

Σε πιο σύνθετες επεμβάσεις θυρεοειδούς ή σε ασθενείς με εκτεταμένη νόσο, εφαρμόζουμε συνεχή διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση (C-IONM), μέσω συνεχούς διέγερσης του πνευμονογαστρικού νεύρου (Continuous Vagal Stimulation).

Μέσω ειδικού ηλεκτροδίου που τοποθετείται στο πνευμονογαστρικό νεύρο, η C-IONM στέλνει σήματα ανα δευτερόλεπτο, επιτρέποντας τη συνεχή παρακολούθηση της λειτουργίας του νεύρου καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Σε περίπτωση μεταβολής του νευροφυσιολογικού σήματος, ο χειρουργός μπορεί να αντιδράσει άμεσα, προσαρμόζοντας τους χειρισμούς του με στόχο την αποφυγή ενός πιθανού τραυματισμού.

Η τεχνολογία αυτή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα και προϋποθέτει κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία. Ο Καθηγητής κ. Γ. Ψυχογιός διαθέτει πολυετή και εκτεταμένη εμπειρία στη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων, καθώς και στη χρήση της διεγχειρητικής νευροπαρακολούθησης του παλίνδρομου λαρυγγικού και του πνευμονογαστρικού νεύρου. Ειδικότερα, η εμπειρία του στη συνεχή νευροπαρακολούθηση (C-IONM) ανάγεται στη θητεία του σε Πανεπιστημιακές Κλινικές της Γερμανίας, όπου η συγκεκριμένη τεχνική εφαρμόζεται ευρέως. Πλέον, και η ΩΡΛ Κλινική του ΠΓΝ Ιωαννίνων ενσωματώνει αυτή την τεχνολογία αιχμής στη Χειρουργική του Θυρεοειδούς, δικαιώνοντας την φήμη της ως κορυφαίο Κέντρο Χειρουργικής Αδένων Κεφαλής και Τραχήλου στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια.

Σημειώνεται ότι, σε κάθε περίπτωση, η κινητικότητα των φωνητικών χορδών επιβεβαιώνεται μετεγχειρητικά με λαρυγγοσκόπηση, ακόμη και όταν δεν παρουσιάζεται βράγχος φωνής.