Καινοτόμες Εξελίξεις και Επικαιροποιημένες Ενδείξεις στη Θερμοκαυτηρίαση με Ραδιοσυχνότητες (Radiofrequency Ablation) για Παθήσεις του Θυρεοειδούς Αδένα – Update 2025
Η Θερμοκαυτηρίαση με Ραδιοσυχνότητες RFA είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που επιτρέπει τη θεραπεία όζων του θυρεοειδούς χωρίς χειρουργική τομή ή ολική αναισθησία.
Η διεύρυνση των ενδείξεων της RFA παγκοσμίως, αντανακλά τη συσσωρευμένη εμπειρία των κλινικών ιατρών και τις τεχνολογικές βελτιώσεις στα ειδικά ηλεκτρόδια και στις τεχνικές εφαρμογής της υπερηχογραφικά καθοδηγούμενης θερμοκαυτηρίασης.
Καινοτόμες Εξελίξεις στη Θερμοκαυτηρίαση με Ραδιοσυχνότητες
Βασικές τεχνικές του Ablation περιλαμβάνουν τις transisthmus approach (προσπέλαση δια του ισθμού του θυρεοειδούς) και moving-shot technique (τεχνική μετακινούμενης βελόνης) με στόχο τη δημιουργία ενός υπερηχογενούς τόξου (hyperechoic arc) (υπέρηχος)
Μια εξέλιξη της χειρουργικής τεχνικής αποτελεί ο προσθιοπλάγιος υδροδιαχωρισμός (Anterolateral hydrodissection, ALHD) που δημιουργεί μια απόσταση περίπου 5 – 10mm της κάψας του θυρεοειδούς από της παρακείμενες δομές όπως τους προτραχειακούς μύες, τα τραχηλικά αγγεία και νεύρα. Η τεχνική βελτιώνει τον πόνο και τη συνεργασία του ασθενούς και μειώνει στο ελάχιστο τον κίνδυνο τραυματισμού παρακείμενων σημαντικών δομών όπως το πνευμονογαστρικό νεύρο, η κοινή καρωτίδα και το αυχενικό γάγγλιο.
Καινοτόμα βελτίωση στη χρήση των ειδικών ηλεκτροδίων θερμοκαυτηρίασης αποτελεί η ανάπτυξη ηλεκτροδίων μεταβλητού ενεργού ρύγχους από 5 εως 15mm για βελτίωση της ακρίβειας της επέμβασης σε ευαίσθητα σημεία του όζου και αύξηση της ταχύτητας της θερμοκαυτηρίασης στο κέντρο του μορφώματος. (Viva II Electrode Starmed, Korea).
STARmed RFA of benign thyroid nodules using ALHD and adjustable electrode
Επικαιροποιημένες Ενδείξεις Θερμοκαυτηρίασης με Ραδιοσυχνότητες (Radiofrequency Ablation)
Η θεραπεία καλοηθών όζων του θυρεοειδούς που δημιουργούν πιεστικά φαινόμενα ή αισθητική παραμόρφωση που ενοχλεί τον ασθενή, αποτελεί την κυριότερη ένδειξη χρήσης RFA.
Πρόσφατη μελέτη από την Κορέα με 237 ασθενείς [1] και παρακολούθηση μέχρι 10 χρόνια μετά από μια ή δυο συνεδρίες θερμοκαυτηρίασης, ανέδειξε ποσοστά μείωσης του όγκου (VRR, volume reduction rate) περισσότερο από 95% μετά από 5 έτη και περισσότερο από 98% μετά από 10 έτη. Η μελέτη δείχνει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου και μετά από χρόνια. Ήδη υπάρχουν αρκετές μελέτες και μετα-αναλύσεις [2] που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της RFA σε καλοήθεις όζους για μικρότερα χρονικά διαστήματα. Η μελέτη τονίζει όμως ότι σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται υποτροπή του όζου μετά από RFA, η οποία ενδέχεται να απαιτήσει περαιτέρω θεραπευτικές παρεμβάσεις θερμοκαυτηρίασης ή χειρουργική θυρεοειδεκτομή.
Πρόσφατες διεθνείς μελέτες για τη χρήση RFA σε αρχικό στάδιο καλά διαφοροποιημένου καρκίνου του θυρεοειδούς
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον, κυρίως σε ασιατικές χώρες, για τη χρήση της υπερηχογραφικά κατευθυνόμενης Θερμοκαυτηρίασης σε θηλώδες καρκίνωμα του θυρεοειδούς, σταδίου T1N0 (όγκοι από ένα μέχρι δυο εκατοστά μέγεθος).
Παρά τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα και τη διεύρυνση των ενδείξεων σε κάποιες ασιατικές χώρες [3,4], υπάρχει σοβαρός προβληματισμός για την αποτελεσματικότητα και τα μακροχρόνια αποτελέσματα σε πολλές ερευνητικές ομάδες [5,6] ιδιαίτερα σε Ευρώπη και Αμερική.
Πρόσφατη επισκόπηση από ερευνητική ομάδα της Ιταλίας [6] κατέληξε στο συμπέρασμα ότι:
Συμπεράσματα: Οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες (MIT) όπως το RFA, αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη μη χειρουργική προσέγγιση για τη διαχείριση του αρχόμενου θηλώδους καρκινώματος χαμηλού κινδύνου, κυρίως σε ασθενείς που λόγω κακής γενικής κατάστασης δεν πληρούν τα κριτήρια για χειρουργική επέμβαση είτε την αρνούνται. Παρά τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, απαιτούνται πιο ισχυρά και τεκμηριωμένα δεδομένα, κυρίως από προοπτικές μελέτες, ώστε να τεκμηριωθούν τα μακροπρόθεσμα οφέλη και να αποδειχθεί η πλήρης καταστροφής του όγκου. Η διεπιστημονική συνεργασία των ειδικών Ιατρών (ενδοκρινολόγων, χειρουργών θυρεοειδούς, επεμβατικών ακτινολόγων) και η ενδελεχής ενημέρωση των ασθενών σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τους περιορισμούς των MIT είναι καθοριστικής σημασίας για τη λήψη τεκμηριωμένων και εξατομικευμένων αποφάσεων.
Πολύ πρόσφατα, ξεκίνησε συζήτηση για τη θεραπεία ασθενών με όζους ενδιάμεσου κινδύνου για κακοήθεια (Bethesda III, στην κυτταρολογική εξέταση που αντιστοιχεί σε 10-15% πιθανότητα κακοήθειας [7]. Η μελέτη εξέτασε 95 ασθενείς με Bethesda III και αρνητικό panel 8 γονιδίων και βρήκε ενθαρρυντικά αποτελέσματα [8], που πρέπει να αποδειχθούν και σε μεγαλύτερες προοπτικές μελέτες. Ελάχιστη είναι η βιβλιογραφία προς το παρόν για όζους με Bethesda IV (θυλακιώδης νεοπλασια, follicular neoplasia) στην κυτταρολογική εξέταση.
Μεγάλη επισκόπηση του 2024 με περισσότερους από 3000 ασθενείς, μελέτησε την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της RFA και άλλων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών σε ομάδα ηλικιωμένων ασθενών με καλοήθεις όζους. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά όμως το χρονικό διάστημα της μετεγχειρητικής παρακολούθησης ήταν μικρό (μόνο 6 μήνες) [9] .
Ελάχιστες μελέτες εξετάζουν την αντιμετώπιση της πολυοζώδους βρογχοκήλης με θερμοκαυτηρίαση RFA [10, 11]. Τα αποτελέσματα δείχνουν μικρότερα ποσοστά επιτυχίας (VRR= 60%) και αυξημένο διεγχειρητικό πόνο για τους ασθενείς.
Ελάχιστες ειναι επιπλέον οι μελέτες που εξετάζουν την αντιμετώπιση κύστης θυρεοειδούς (thyroid cyst) με RFA σε σχέση με έγχυση αλκοόλης ή χειρουργική αντιμετώπιση με θυρεοειδεκτομή.
Πολύ σημαντικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη σωστή και ασφαλή χρήση της υπερηχογραφικά κατευθυνόμενης Θερμοκαυτηρίασης (Radiofrequency Ablation) εξέδωσε το 2023 η ΑΤΑ= American Thyroid Association [12]. Ο κύριος στόχος αυτής της διεπιστημονικής συναινετικής δημοσίευσης ήταν η διαμόρφωση ενός πλαισίου για την ασφαλή ενσωμάτωση και εφαρμογή της RFA και άλλων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην αντιμετώπιση καλοηθών, συμπτωματικών όζων του θυρεοειδούς.
Ο καθ. κ. Ψυχογιός αξιοποιεί την πολυετή εμπειρία του σε όλες τις υπερηχογραφικά καθοδηγούμενες επεμβατικές τεχνικές του θυρεοειδούς, την χειρουργική του εμπειρία, καθώς και την αδιάλειπτη παρακολούθηση της σύγχρονης επιστημονικής βιβλιογραφίας, προκειμένου να προσφέρει υψηλού επιπέδου συμβουλευτική και επεμβατική αντιμετώπιση των χειρουργικών παθήσεων του θυρεοειδούς αδένα.
Βιβλιογραφία:
- Shin JH, Seo M, Lee MK, Jung SL. Radiofrequency Ablation of Benign Thyroid Nodules: 10-Year Follow-Up Results From a Single Center. Korean J Radiol. 2025 Feb;26(2):193-203. https://doi.org/10.3348/kjr.2024.0599
- Cho SJ, Baek JH, Chung SR, Choi YJ, Lee JH. Long-term results of thermal ablation of benign thyroid nodules: a systematic review and meta-analysis. Endocrinol Metab (Seoul) 2020;35:339–350.
- Zhao ZL, et al; 2024 International Expert Consensus on US-guided Thermal Ablation for T1N0M0 Papillary Thyroid Cancer. Radiology. 2025 Apr;315(1):e240347. doi: 10.1148/radiol.240347. Erratum in: Radiology. 2025 May;315(2):e259009. doi: 10.1148/radiol.259009. PMID: 40261172.
- Yan L, Zhang M, Song Q, Luo Y. Ultrasound-Guided Radiofrequency Ablation Versus Thyroid Lobectomy for Low-Risk Papillary Thyroid Microcarcinoma: A Propensity-Matched Cohort Study of 884 Patients. Thyroid. 2021 Nov;31(11):1662-1672. doi: 10.1089/thy.2021.0100. Epub 2021 Sep 17. PMID: 34269611.
- Zhang H, Qu M, Sun W. [Caution on the unregulated expansion of indications for thermal ablation in the initial treatment of papillary thyroid carcinoma: reflections and concerns]. Zhonghua Wai Ke Za Zhi. 2025 Apr 1;63(4):289-293. Chinese. doi: 10.3760/cma.j.cn112139-20241101-00486. PMID: 40058779.
- Papini E, Guglielmi R, Novizio R, Pontecorvi A, Durante C. Management of low-risk papillary thyroid cancer. Minimally-invasive treatments dictate a further paradigm shift? Endocrine. 2024 Aug;85(2):584-592. doi: 10.1007/s12020-024-03864-7. Epub 2024 May 20. PMID: 38767774; PMCID: PMC11291527.
- Faintuch S, Sacks BA. Thyroid Nodule Ablation: Ever Expanding Indications. Radiol Imaging Cancer. 2025 Jan;7(1):e240423. doi: 10.1148/rycan.240423. PMID: 39750114; PMCID: PMC11791665.
- Tang Q, Chen J, Zhang D, Huang Q, Chen Y, Liang X, Zeng K, Guo Y, Huang M, Wei Y. Safety and Feasibility of US-guided Microwave Ablation for the Treatment of Bethesda III Thyroid Nodules with Negative Eight-Gene Panel Mutational Profile. Radiol Imaging Cancer. 2025 Jan;7(1):e240058. doi: 10.1148/rycan.240058. PMID: 39670842; PMCID: PMC11791661.
- Qian Y, Li Z, Fan C, Huang Y. Comparison of ultrasound-guided microwave ablation, laser ablation, and radiofrequency ablation for the treatment of elderly patients with benign thyroid nodules: A meta-analysis. Exp Gerontol. 2024 Jun 15;191:112425. doi: 10.1016/j.exger.2024.112425. Epub 2024 Apr 18. PMID: 38604254.
- Lang BHH, Fung MMH. Safety and Efficacy of Single-Session Radiofrequency Ablation Treatment for Benign Non-toxic Multinodular Goiter. World J Surg. 2022 Jul;46(7):1704-1710. doi: 10.1007/s00268-022-06527-8. Epub 2022 Mar 21. PMID: 35313358.
- Guo R, Zheng B, Wu T, Lian Y, Yin T, He Y, Qin J, Yao Z, Xu W, Ren J. The two-year prognosis of multinodular goiter following radiofrequency ablation: based on all nodule burdens. Eur Thyroid J. 2024 Jan 1;13(1):e230134. doi: 10.1530/ETJ-23-0134. Epub ahead of print. PMID: 38290216; PMCID: PMC10895299.
- Sinclair CF, Baek JH, Hands KE, Hodak SP, Huber TC, Hussain I, Lang BH, Noel JE, Papaleontiou M, Patel KN, Russ G, Russell J, Spiezia S, Kuo JH. General Principles for the Safe Performance, Training, and Adoption of Ablation Techniques for Benign Thyroid Nodules: An American Thyroid Association Statement. Thyroid. 2023 Oct;33(10):1150-1170. doi: 10.1089/thy.2023.0281. Epub 2023 Sep 14. PMID: 37642289; PMCID: PMC10611977.
- Zhang J, Li S, Zhu M, Chen W, Huo A, Deng Y, Lu F, Liu Y, Xu J. Ultrasound-guided thermal ablation therapy for papillary thyroid carcinoma: a bibliometric analysis from 2000 to 2023. Gland Surg. 2025 Feb 28;14(2):153-162. doi: 10.21037/gs-24-466. Epub 2025 Feb 25. PMID: 40115845; PMCID: PMC11921238.
- Li B, Qian Y, Huang Y, Li Z. Efficacy and safety of thermal ablation modalities for the treatment of papillary thyroid microcarcinoma: Systematic Review and network meta-analysis. Heliyon. 2024 Jan 30;10(3):e25536. doi: 10.1016/j.heliyon.2024.e25536. PMID: 38327414; PMCID: PMC10848020.
- Lee EK, Kim MJ, Kang SH, Koo BS, Kim K, Kim M, Kim BH, Kim JH, Moon S, Back K, Song YS, Ahn JH, Ahn HY, Won HR, Yoo WS, Lee MK, Lee J, Lee JY, Jung KY, Jung CK, Cho YY, Lim DJ, Kim SW, Park YJ, Na DG, Kim JS. 2025 Korean Thyroid Association Clinical Management Guideline on Active Surveillance for Low-Risk Papillary Thyroid Carcinoma. Endocrinol Metab (Seoul). 2025 Jun;40(3):307-341. doi: 10.3803/EnM.2025.2461. Epub 2025 Jun 24. PMID: 40598902; PMCID: PMC12230268.
- Κim JH; Guideline Committee for the Korean Society of Thyroid Radiology (KSThR) and Korean Society of Radiology. 2017 Thyroid Radiofrequency Ablation Guideline: Korean Society of Thyroid Radiology. Korean J Radiol. 2018 Jul-Aug;19(4):632-655. https://doi.org/10.3348/kjr.2018.19.4.632
