Θυλακιώδης Οζώδης Νόσος Θυρεοειδούς
Follicular Nodular Disease – FND– Συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία
Η Θυλακιώδης Οζώδης Νόσος του Θυρεοειδούς, γνωστή διεθνώς ως Follicular Nodular Disease (FND) σύμφωνα με τη σύγχρονη ταξινόμηση του WHO 2022, περιγράφει μια ομάδα καλοήθων αλλοιώσεων του θυρεοειδικού αδένα οι οποίες στην κλινική πράξη εμφανίζονται εμφανίζονται συνήθως ως ένας ή περισσότεροι όζοι και συχνά συνοδεύονται από διόγκωση του αδένα (βρογχοκήλη).
Η Βρογχοκήλη είναι μια κατάσταση όπου ο θυρεοειδής αδένας αυξάνει το μέγεθός του και αναπτύσσει έναν ή περισσότερους όζους. Οι αλλοιώσεις αυτές χαρακτηρίζονται απο βραδεία εξέλιξη, χωρίς να προκαλούν σοβαρά προβλήματα υγείας στους περισσότερους ασθενείς.
Ο όρος FND χρησιμοποιείται σήμερα καθώς αποδίδει πληρέστερα τη βιολογική ποικιλότητα της νόσου σε σχέση με παλαιότερες περιγραφικές ονομασίες όπως η πολυοζώδης ή αδενωματώδης βρογχοκήλη.
Συμπτώματα
Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα και ανακαλύπτεται τυχαία κατα τη διενέργεια υπερηχογραφικού ελέγχου.
Όταν υπάρχουν εκδηλώσεις, συνήθως σχετίζονται είτε με το μέγεθος του θυρεοειδούς είτε με τη λειτουργική του δραστηριότητα.
Η διόγκωση του θυρεοειδούς μπορεί να γίνει ορατή ή ψηλαφητή στον τράχηλο και, σε προχωρημένες περιπτώσεις, να προκαλέσει αίσθημα πίεσης, δυσκαταποσία, δύσπνοια ή σπανιότερα αλλοίωση της φωνής.
Σε μικρό ποσοστό ασθενών, ένας ή περισσότεροι όζοι μπορεί να λειτουργούν αυτόνομα, οδηγώντας σε υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών και υπερθυρεοειδισμό (τοξική οζώδης βρογχοκήλη ή σύνδρομο Plummer). Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, νευρικότητα, απώλεια βάρους και αυξημένη εφίδρωση.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση στηρίζεται στον συνδυασμό κλινικής εξέτασης, εργαστηριακού και απεικονιστικού ελέγχου.
Αρχικά γίνεται έλεγχος της θυρεοειδικής λειτουργίας με μέτρηση της TSH και, όπου χρειάζεται, των ελεύθερων θυρεοειδικών ορμονών. Στη συνέχεια, το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αποτελεί την πιο σημαντική εξέταση, καθώς επιτρέπει την ακριβή απεικόνιση της δομής του αδένα και τον εντοπισμό όζων με ύποπτα χαρακτηριστικά.
Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού μπορεί να απαιτηθεί σπινθηρογράφημα, το οποίο βοηθά στον εντοπισμό “λειτουργικών” ή “θερμών” όζων. Όταν ένας όζος παρουσιάζει ύποπτα ευρήματα στον υπέρηχο, πραγματοποιείται παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) για τον αποκλεισμό κακοήθειας.
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία;
Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα, το μέγεθος των όζων και τη λειτουργική κατάσταση του θυρεοειδούς.
Σε πολλές περιπτώσεις, σε ασθενείς με μικρούς, καλοήθεις και ασυμπτωματικούς όζους συνιστάται τακτική παρακολούθηση.
Αν υπάρχει υπερθυρεοειδισμός, χορηγείται φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο της ορμονικής υπερέκκρισης. Σε πιο ειδικές περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ραδιενεργό ιώδιο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει τοξική πολυοζώδης βρογχοκήλη και ο ασθενής δεν είναι κατάλληλος για χειρουργική επέμβαση.
Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται όταν υπάρχει σημαντική διόγκωση του θυρεοειδούς, πιεστικά συμπτώματα, υποψία κακοήθειας ή υπερθυρεοειδισμός που δεν ελέγχεται επαρκώς με συντηρητικές μεθόδους. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις καλοήθων θυρεοειδικών όζων, μπορούν να εφαρμοστούν ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές θερμικής κατάλυσης (Αblation). Πρόκειται για εναλλακτική της κλασικής χειρουργικής θεραπείας και εφαρμόζονται κυρίως σε συμπτωματικούς ασθενείς ή σε περιπτώσεις όπου η χειρουργική επέμβαση δεν είναι επιθυμητή ή ενέχει αυξημένο ρίσκο
Πρόγνωση & Παρακολούθηση
Η πρόγνωση της Θυλακιώδους Οζώδους Νόσου είναι γενικά εξαιρετική, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για καλοήθη κατάσταση με αργή ή σταθερή πορεία. Η παρακολούθηση περιλαμβάνει περιοδικό υπερηχογραφικό έλεγχο και αξιολόγηση της θυρεοειδικής λειτουργίας, με τη συχνότητα των επανελέγχων να καθορίζεται από τα χαρακτηριστικά των όζων και το κλινικό προφίλ του ασθενούς.
Γεώργιος Ψυχογιός
Ωτορινολαρυγγολόγος, Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου καθηγητής ΩΡΛ Πανεπιστημιακής Κλινικής Ιωαννίνων
Επικοινωνία
: 26510-72130
: orl.pgnioannina@gmail.com
Βιβλιογραφία
World Health Organization. WHO Classification of Tumours: Endocrine and Neuroendocrine Tumours. 5th ed. 2022.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35288841/
Grani G, Sponziello M, Pecce V, Ramundo V, Durante C. Contemporary Thyroid Nodule Evaluation and Management. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105(9):2869-2883.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32491169/
European Thyroid Association Clinical Practice Guidelines for Thyroid Nodule Management.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37358008
Unlu MT, Kostek M, Aygun N, Isgor A, Uludag M. Non-toxic multinodular goiter: from etiopathogenesis to treatment. Sisli Etfal Hastan Tip Bul. 2022. PMID: 35515961. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35515961/
Porterfield JR Jr, Thompson GB, Farley DR, Grant CS, Richards ML. Evidence-based management of toxic multinodular goiter (Plummer’s disease). World J Surg. 2008. PMID: 18357484. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18357484/
Papini E, Monpeyssen H, Frasoldati A, Hegedüs L, et al. 2020 European Thyroid Association clinical practice guideline for the use of image-guided ablation in benign thyroid nodules. Eur Thyroid J. 2020. PMID: 32903999. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32903999/
Last updated: June, 2026