Παρουσιάζεται μία σπάνια περίπτωση διχασμένου στελέχους (Bifid Facial Nerve Trunk) με επανένωση πριν από τον τελικό διαχωρισμό εντός της παρωτίδας.
Το προσωπικό νεύρο εξέρχεται από το βελονομαστοειδές τρήμα ως ενιαίο στέλεχος και εντός της παρωτίδας σχηματίζει τις τελικές του διακλαδώσεις και το παρωτιδικό πλέγμα (pes anserinus). Ο διχασμός του κύριου στελέχους με επανένωση πριν τον τελικό διαχωρισμό αποτελεί εξαιρετικά σπάνια ανατομική παραλλαγή.
Κατά τη διάρκεια παρωτιδεκτομής για παρωτιδική εξεργασία, παρατηρήθηκε ασυνήθης πορεία του προσωπικού νεύρου.
Αμέσως μετά την έξοδο από το βελονομαστοειδές τρήμα, το νεύρο διχάστηκε σε δύο κύρια στελέχη, τα οποία πορεύθηκαν παράλληλα εντός της παρωτίδας. Τα δύο στελέχη επανενώθηκαν πριν από τον τελικό ενδοπαρωτιδικό διαχωρισμό (nerve recombination).
Η συνέχεια της διακλάδωσης ήταν φυσιολογική, με σχηματισμό του παρωτιδικού πλέγματος (pes anserinus).
Η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση επιβεβαίωσε τη διατήρηση της νευρικής ακεραιότητας.
Συζήτηση
Σε πρόσφατη αναφορά, οι Kim et al. περιέγραψαν για πρώτη φορά διπλασιασμό του στελέχους με επανασυγχώνευση πριν από τη διείσδυση του νεύρου στην παρωτίδα, υπογραμμίζοντας τη σπανιότητα του ευρήματος.
Στην παρούσα περίπτωση παρατηρήθηκε παρόμοια ανατομική συμπεριφορά, καθώς το προσωπικό νεύρο διχάστηκε αμέσως μετά την έξοδό του από το βελονομαστοειδές τρήμα και οι δύο κλάδοι επανενώθηκαν πριν από τον ενδοπαρωτιδικό διαχωρισμό.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η ανατομία του προσωπικού νεύρου μπορεί να παρουσιάζει όχι μόνο παραλλαγές διακλάδωσης, αλλά και δυναμική επανασυγχώνευση των νευρικών στελεχών σε εξωπαρωτιδικό επίπεδο.
Η αναγνώριση τέτοιων παραλλαγών είναι κρίσιμη για τον χειρουργό κεφαλής και τραχήλου, καθώς η λανθασμένη αναγνώριση των νευρικών κορμών μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή ιατρογενή κάκωση. Η χρήση διεγχειρητικής νευροπαρακολούθησης και προσεκτικής ανατομικής παρασκευής παραμένει καθοριστική για την ασφάλεια της επέμβασης. Ιδιαίτερα, η σωστή χρήση της νευροδιέγερσης, με αποφυγή ψευδώς αρνητικών ηλεκτρικών σημάτων, είναι καίριας σημασίας για την πρόληψη τραυματισμού του νεύρου σε αυτές τις περιπτώσεις.
Βιβλιογραφία
Kim DI, et al. Bifid Facial Nerve Trunk: Anatomic and Surgical Considerations. Journal of Craniofacial Surgery. 2016.
PMID: 27428907
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27428907/
Monkhouse WS. The anatomy of the facial nerve. Ear, Nose & Throat Journal. 1990.
PMID: 2286163
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2286163/
Kochhar A, Larian B, Azizzadeh B. Facial Nerve and Parotid Gland Anatomy. Otolaryngologic Clinics of North America. 2016.
PMID: 27040583
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27040583/
