Μια συχνή απορία των ασθενών που έχουν ένα μόρφωμα ή όγκο στον παρωτιδικό αδένα για μεγάλο χρονικό διάστημα είναι αν η αργή ανάπτυξή του σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για καλοήθεια ή αν, παρά τη βραδεία εξέλιξη, υπάρχει πιθανότητα να είναι κακοήθεια.
Ναι, ένας όγκος παρωτίδας, μπορεί να είναι κακοήθεια, παρά το γεγονός ότι μεγαλώνει αργά!
οι περισσότεροι όγκοι παρωτίδας είναι καλοήθεις και μεγαλώνουν αργά (π.χ. πλειόμορφο αδένωμα, όγκος του Warthin κα.). Η αργή ανάπτυξη ενός όγκου παρωτίδας όμως, δεν αποκλείει την κακοήθεια (π.χ., αδενοκυστικό καρκίνωμα, καρκίνωμα από πλειόμορφο αδένωμα). Η τελική διάγνωση γίνεται μόνο μετά από ολική αφαίρεση του όγκου και ιστολογική εξέταση. Για το λόγο αυτό συνιστάται η αφαίρεση των όγκων παρωτίδας, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις.
Σημαντικές Πληροφορίες:
- Πλειοψηφία Καλοήθεις: Περίπου το 80% των όγκων παρωτίδας είναι καλοήθης και συχνά παρουσιάζονται ως αργά αναπτυσσόμενες μάζες.
- Κίνδυνος Εξέλιξης: Ακόμα και ένας καλοήθης όγκος μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο με τον χρόνο. Για το πλειόμορφο αδένωμα ο κίνδυνος είναι περίπου 5%
- Δυσκολία Διάγνωσης: Η φύση του όγκου (καλοήθης/κακοήθης) δεν μπορεί να είναι σίγουρη μόνο με την κλινική εξέταση, τις απεικονιστικές εξετάσεις (π.χ. Υπέρηχο, μαγνητική τομογραφία), αλλά ούτε και με την κυτταρολογική εξέταση (υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη FNA)
- Αναγκαιότητα Αφαίρεσης: The χειρουργική αφαίρεση είναι η θεραπεία εκλογής για να γίνει ακριβής διάγνωση και να αποκλειστεί η κακοήθεια ή η μετεξέλιξή της.
Συνοψίζοντας, η αργή ανάπτυξη είναι συνηθισμένο και τυπικό χαρακτηριστικό για τους καλοήθεις όγκους παρωτίδας, αλλά δεδομένου του κινδύνου μετεξέλιξης σε κακοήθεια, κάθε όγκος παρωτίδας πρέπει να διερευνάται από ΩΡΛ χειρουργό και να αφαιρειται με κατάλληλη παρωτιδεκτομή.
Παράδειγμα κακοήθειας παρωτίδας με πολύ αργή ανάπτυξη
Ασθενής 55 ετών με ιστορικό όγκου παρωτίδας για τουλάχιστον 20 (!!) έτη.
Υπερηχογραφικά διαπιστώθηκε μόρφωμα παρωτίδας, 22×15×30 mm, με σαφή όρια και οπίσθια ακουστική ενίσχυση. Βρισκόταν 2 mm από την οπισθογναθιαία φλέβα και 5 mm από τον στερνοκλειδομαστοειδή, σε επαφή με την κάτω γνάθο και την επιφάνεια της παρωτίδας. Το περιεχόμενο του όγκου ήταν κυρίως υπερηχογενές, ανομοιογενές σε ορισμένες περιοχές, με χαρακτηριστικά συμβατά με μικροασβεστώσεις. Η αγγείωση ήταν ήπια και περιφερική. Ελαστογραφικά, ο όγκος ήταν μαλακός με περιφερική σκληρότητα (4 m/sec). Παρουσία μικρών φυσιολογικών τραχηλικών λεμφαδένων.
Πραγματοποιήθηκε υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη FNA, με αποτέλεσμα «υποψία πλειόμορφου αδενώματος» (ταξινόμηση IVa κατά Milan, που αντιστοιχεί σε πιθανότητα κακοήθειας <5%).
Συστήθηκε και πραγματοποιήθηκε μερική επιπολής παρωτιδεκτομή με νευροπαρακολούθηση του προσωπικού νεύρου. Η επιλογή της χειρουργικής τεχνικής βασίστηκε στο μέγεθος και τη θέση του όγκου εντός του παρωτιδικού αδένα.
Μετεγχειρητικά εμφανίστηκε μικρή σιαλοκύστη στην περιοχή, η οποία αντιμετωπίστηκε επιτυχως με υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη παρακέντηση και πιεστική περίδεση για λίγες ημέρες. Η λειτουργία του προσωπικού νεύρου ήταν άθικτη (House–Brackmann I).
Η ιστολογική εξέταση από δύο ανεξάρτητα παθολογοανατομικά εργαστήρια έδειξε ευρήματα συμβατά με καλά διαφοροποιημένο (low grade) αδενοκυψελιδικό καρκίνωμα, σαφώς περιγεγραμμένο, διαμέτρου <3 εκ., το οποίο εξαιρέθηκε πλήρως. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν πολύ χαμηλό κίνδυνο υποτροπής ή μετάστασης.
Ακολούθησε staging με μαγνητική τομογραφία τραχήλου και αξονική τομογραφία θώρακα, χωρίς ύποπτα ευρήματα.
Στο ογκολογικό συμβούλιο (χειρουργός, παθολόγος–ογκολόγος, ακτινοθεραπευτής–ογκολόγος) συζητήθηκαν οι θεραπευτικές επιλογές: συνοδευτική ακτινοθεραπεία, revision χειρουργείο (ολική παρωτιδεκτομή) ή τακτικό ογκολογικό follow‑up.
Λόγω της πλήρους εκτομής και του χαμηλού βαθμού κακοήθειας, αποφασίστηκε τακτικός ογκολογικός έλεγχος με υπερηχογραφία ανά τρεις μήνες και μαγνητική τομογραφία τραχήλου ανά έξι μήνες.
Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει ότι ακόμη και όγκοι παρωτίδας με πολύ αργή ανάπτυξη και αρνητική FNA μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να υποκρύπτουν κακοήθεια και να απαιτούν χειρουργική αφαίρεση.
Professor Professor George Psychogios είναι εξειδικευμένος Χειρουργός Τραχήλου με ιδιαίτερα μεγάλη εμπειρία στη χειρουργική της παρωτίδας και των υπόλοιπων σιελογόνων αδένων
