NIFTP Θυρεοειδούς (Non-Invasive Follicular Thyroid Neoplasm)
Τι Είναι, Πόσο Επικίνδυνο Είναι και Πώς Αντιμετωπίζεται
Τι είναι το NIFTP;
Το NIFTP (Non-Invasive Follicular Thyroid Neoplasm) αποτελεί μία ιδιαίτερη νεοπλασματική οντότητα του θυρεοειδούς αδένα με εξαιρετικά ευνοϊκή βιολογική συμπεριφορά.
Ο όρος εισήχθη το 2016 από διεθνή ομάδα ειδικών αντικαθιστώντας τον παλαιότερο χαρακτηρισμό Encapsulated Non-Invasive Follicular Variant of Papillary Thyroid Carcinoma (EFVPTC). Η αλλαγή αυτή δεν ήταν απλώς ονοματολογική. Αντανακλούσε τη διαπίστωση ότι οι συγκεκριμένοι όγκοι παρουσιάζουν εξαιρετικά ήπια βιολογική συμπεριφορά και εξαιρετικά χαμηλό κίνδυνο υποτροπής ή μετάστασης, όταν πληρούνται αυστηρά τα διαγνωστικά κριτήρια.
Είναι το NIFTP καρκίνος;
Σήμερα, το NIFTP αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή παθολογική οντότητα και δεν ταξινομείται πλέον ως καρκίνος του θυρεοειδούς, αλλά ως νεόπλασμα εξαιρετικά χαμηλού κακοήθους δυναμικού, σύμφωνα με τη σύγχρονη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η αναταξινόμησή του είχε σημαντικό αντίκτυπο στη θεραπευτική προσέγγιση και συνέβαλε στη μείωση της υπερθεραπείας ασθενών με βλάβες που εμφανίζουν εξαιρετική πρόγνωση.
Παρότι τα κύτταρά του εμφανίζουν ορισμένα πυρηνικά χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα του θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς, απουσιάζουν τα βασικά στοιχεία επιθετικότητας που χαρακτηρίζουν τις κακοήθεις νεοπλασίες. Ειδικότερα, απουσιάζει η διήθηση της κάψας και των αγγείων, ενώ δεν παρατηρείται λεμφαγγειακή διασπορά ή εξωθυρεοειδική επέκταση. Για τον λόγο αυτό, η πιθανότητα υποτροπής ή μετάστασης θεωρείται εξαιρετικά μικρή.
Συνεπώς, η διάγνωση NIFTP δεν θα πρέπει να προκαλεί τον φόβο που συνοδεύει συνήθως τη διάγνωση ενός καρκίνου.
Σε μοριακό επίπεδο, το NIFTP παρουσιάζει συχνότερα μεταλλάξεις της οικογένειας RAS, ενώ χαρακτηρίζεται από την απουσία της BRAF V600E μετάλλαξης, εύρημα που συνάδει με τη χαμηλή επιθετικότητα της βλάβης.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση στηρίζεται στον συνδυασμό κλινικών, απεικονιστικών και ιστολογικών ευρημάτων. Η οριστική διάγνωση του NIFTP μπορεί να τεθεί μόνο μετά από χειρουργική αφαίρεση του όζου και πλήρη ιστοπαθολογική εξέταση. Δεν είναι δυνατόν να τεκμηριωθεί με βεβαιότητα μόνο μέσω του υπερηχογραφήματος, της παρακέντησης με λεπτή βελόνα (FNA), ή των μοριακών εξετάσεων.
Μετά την αφαίρεση του όζου, ο παθολογοανατόμος εξετάζει ολόκληρη την κάψα της βλάβης ώστε να επιβεβαιώσει ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε εστία διήθησης.
Διαγνωστικά Κριτήρια NIFTP
Για να χαρακτηριστεί μία βλάβη ως NIFTP πρέπει να πληροί αυστηρά ιστολογικά κριτήρια:
Απαραίτητα χαρακτηριστικά
✓ Ενθυλακωμένη βλάβη (encapsulated ή well-demarcated)
✓ Θυλακιώδες πρότυπο ανάπτυξης
✓ Πυρηνικά χαρακτηριστικά που θυμίζουν θηλώδες καρκίνωμα
✓ Απουσία διήθησης της κάψας
✓ Απουσία αγγειακής διήθησης
Χαρακτηριστικά που αποκλείουν τη διάγνωση
✗ Θηλώδης αρχιτεκτονική σε ποσοστό >1%
✗ Ψαμμωματώδη σωμάτια
✗ Νέκρωση όγκου
✗ Αυξημένη μιτωτική δραστηριότητα
✗ Υψηλόβαθμα πυρηνικά χαρακτηριστικά
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία;
Η θεραπευτική αντιμετώπιση του NIFTP είναι κατά κύριο λόγο χειρουργική.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λοβεκτομή (ημιθυρεοειδεκτομή) που περιλαμβάνει την πάσχουσα θυρεοειδική λοβία θεωρείται επαρκής και θεραπευτική επέμβαση, καθώς η πλήρης εξαίρεση της βλάβης οδηγεί σε ίαση.
Η ανάγκη για ολική θυρεοειδεκτομή δεν σχετίζεται με το ίδιο το NIFTP, αλλά με τα συνολικά κλινικά και απεικονιστικά δεδομένα του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκύπτει στο πλαίσιο συνυπαρχουσών παθήσεων του θυρεοειδούς. Σε κάθε περίπτωση, η τελική χειρουργική στρατηγική καθορίζεται εξατομικευμένα, με στόχο την ογκολογικά ασφαλή αλλά και λειτουργικά ορθολογική αντιμετώπιση του ασθενούς.
Η πιθανότητα υποτροπής είναι εξαιρετικά μικρή και σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη των άλλων διαφοροποιημένων καρκίνων του θυρεοειδούς.
Πρόγνωση & Παρακολούθηση μετά το χειρουργείο
Η διάγνωση NIFTP συνοδεύεται από εξαιρετική πρόγνωση και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν επηρεάζει το προσδόκιμο επιβίωσης ή την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Παρότι η πρόγνωση είναι άριστη, συνιστάται περιοδική παρακολούθηση από εξειδικευμένο ενδοκρινολόγο και χειρουργό θυρεοειδούς.
Η παρακολούθηση συνήθως περιλαμβάνει:
- κλινική εκτίμηση και αξιολόγηση του χειρουργικού αποτελέσματος,
- υπερηχογράφημα τραχήλου
- εργαστηριακό έλεγχο θυρεοειδικής λειτουργίας,
- καθώς και περαιτέρω εξετάσεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Γεώργιος Ψυχογιός
Ωτορινολαρυγγολόγος, Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου καθηγητής ΩΡΛ Πανεπιστημιακής Κλινικής Ιωαννίνων
Επικοινωνία
: 26510-72130
: orl.pgnioannina@gmail.com
Βιβλιογραφία
- Nikiforov YE, Seethala RR, Tallini G, et al.
Nomenclature Revision for Encapsulated Follicular Variant of Papillary Thyroid Carcinoma: A Paradigm Shift to Reduce Overtreatment of Indolent Tumors.
JAMA Oncology. 2016;2(8):1023–1029.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27078145/ - WHO Classification of Tumours Editorial Board.
Endocrine and Neuroendocrine Tumours. WHO Classification of Tumours, 5th Edition.
International Agency for Research on Cancer (IARC), 2022.
https://publications.iarc.who.int/645 - Dusková J, et al.
Changes in the diagnosis of thyroid tumours in the 5th edition of the WHO classification of endocrine neoplasms.
Cesk Patol. 2024;60(1):59–63.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38697828/
Last updated: June, 2026